undang undang kes fitnah di mahkamah 404

Apabila disebutkan perkataan 'fitnah', kebanyakan daripada masyarakat Malaysia khasnya mereka yang beragama Islam pasti akan terbayangkan dakwaan atau tuduhan yang dilakukan kepada seseorang, tanpa bukti berlandaskan kepada prinsip agama Islam itu sendiri.

Bagaimanapun dalam kerangka undang-undang dan peraturan negara kita secara amnya, fitnah merupakan satu topik yang sangat dititik beratkan serta mempunyai penjelasan yang agak mendalam - berdasarkan kepada sistem undang-undang kita.

Ramai pasti sudah cuba memahami fitnah daripada segi agama Islam, jadi apa kata kita cuba memahami fitnah daripada segi konteks undang-undang pula kali ini.

Pengertian fitnah dalam sistem mahkamah

Daripada konteks undang-undang Islam, fitnah mempunyai beberapa kategori berbeza serta seringkali dikaitkan dengan hukuman jenayah hudud, kerana kedua-duanya dilihat seiring. Antara kategori fitnah yang kerap kali disebut adalah qazaf sama ada qazaf muhsan (menuduh orang berzina), sabb (mencela) atau qazaf tashhir yang mewakili seseorang yang memalukan atau mengaibkan orang lain.

Kes-kes fitnah memang entah kenapa, kerap kali menyelubungi politik negara kita serta melibatkan pemimpin-pemimpin tertinggi negara kita. Antara kes fitnah yang popular adalah kes Tun Musa Hitam yang bertindak menyaman fitnah penulis buku S.H. Alattas yang menerbitkan buku 'Siapa Lawan Siapa?' pada tahun 1991.

Selain itu, kes melibatkan Datuk Seri Anwar Ibrahim yang berulang kali turun naik mahkamah selama hampir puluhan tahun lamanya juga dikatakan kes fitnah yang dibicarakan di mahkamah, dengan Datuk Seri Anwar Ibrahim menyifatkan segala dakwaan dan tuduhan ke atas beliau merupakan fitnah rekaan pihak tertentu.

Dalam konteks kedua-dua kes ini, kes tidak dibicarakan di bawah mahkamah syariah tetapi sebaliknya dibicarakan di mahkamah sivil, walaupun fitnah dikatakan sebagai punca utama pertelingkahan timbul. Bagaimana mahkamah melihat kes fitnah?

Jenis fitnah dalam sistem mahkamah

tepuk dahi kerana kesan fitnah

Dalam sistem undang-undang kita, kes-kes fitnah boleh dikategorikan kepada dua kumpulan utama iaitu fitnah libel dan fitnah slander, dengan kedua-duanya mempunyai ciri-ciri kes yang sedikit berbeza.

Secara amnya, kedua-dua kategori kes fitnah di mahkamah sivil boleh dibicarakan walaupun hanya berpandukan kepada bukti lisan saksi. Ini bermakna sebarang bentuk fitnah yang dilakukan hanya dengan secara oral dengan tujuan untuk memburukkan atau menjatuhkan reputasi seseorang adalah layak untuk dibawa ke mahkamah, kalau perlu.

Tidak ada syarat khas daripada pihak mahkamah dalam menentukan keperluan untuk fitnah berlaku secara fizikal, seperti dalam media cetak atau media elektronik misalnya - memadai sekadar pengakuan saksi bahawa aktiviti fitnah telah berlaku.

Perbezaan inilah yang akan menentukan bentuk perbicaraan yang akan dilakukan oleh pihak mahkamah - sekiranya sesuatu fitnah itu berlaku hanya dalam bentuk lisan/oral, kes itu akan dikategorikan sebagai kes fitnah slander.

Sementara itu seandainya ada bukti fizikal menunjukkan fitnah berlaku, kes itu akan dibicarakan sebagai kes fitnah libel. Daripada segi maknanya, 'libel' bererti sesuatu bentuk tulisan yang dibuat bagi memburukkan seseorang, dengan niat tersebut.

Tujuan fitnah dilakukan tidak penting pada mahkamah

menyebarkan aib orang lain

Untuk memahami bagaimana mahkamah melihat sesuatu kes fitnah, pihak mahkamah perlulah mengetahui dengan jelas bahawa plaintif (pihak yang mengemukakan saman fitnah) adalah orang yang difitnah terlebih dahulu.

Sepanjang perbicaraan, antara faktor yang akan diambil kira hakim terhadap mana-mana kes fitnah adalah kesan fitnah kepada orang lain yang mendengar fitnah, bukan kesan fitnah kepada plaintif. Ini bagi mengelakkan timbulnya rasa berat sebelah atau simpati pihak mahkamah terhadap plaintif, sehingga menjejaskan pengadilan yang bakal dibuat.

Sesuatu yang tidak ramai sedar, dalam kes fitnah - niat penyebar atau pemula fitnah serta matlamat dia melakukan fitnah tidak akan diambil kira dalam kes. Mahkamah hanya bertanggungjawab untuk membuktikan sama ada fitnah benar-benar berlaku atau tidak, tanpa perlu mengambil kira tujuan sebenar pelaku melakukan perbuatannya.

Jadi secara kasar, kes-kes fitnah di mahkamah akan dilakukan dengan mengambil kira dakwaan fitnah terhadap plaintif, adakah fitnah tersebut merendahkan reputasi plaintif dan memberi kesan kepada masyarakat sehingga menjauhkan diri daripada plaintif.

Perbezaan kes fitnah libel dan slander

fitnah melalui media sosial

Kembali kepada fitnah libel dan fitnah slander. Apakah perbezaan kedua-dua kes ini selain daripada metode yang digunakan?

Dalam kes fitnah slander, oleh kerana fitnah berlaku dalam bentuk lisan - beban pembuktian telah berlakunya fitnah jatuh kepada plaintif. Jadi plaintif perlulah mempersiapkan saksi yang mengetahui dengan jelas apakah yang telah berlaku.

Selain itu, kes fitnah slander memerlukan plaintif membuktikan telah berlakunya kerugian atau kesulitan kepada dirinya, akibat daripada fitnah yang telah berlaku. Bentuk kerugian yang perlu dibuktikan juga berbeza sama ada kerugian dalam bentuk kewangan atau kerugian dalam bentuk khas, iaitu kerugian yang tidak dapat diukur seperti kegagalan mendapatkan peluang pekerjaan atau disisihkan orang ramai.

Dalam kes fitnah libel pula, kenyataan atau bahan fitnah itu perlulah dipastikan ada disiarkan kepada pihak ketiga dan dibuktikan wujud dalam bahasa yang difahami pihak ketiga. Sekiranya bahan bercetak itu hanya dihantarkan kepada orang yang difitnah, mahkamah tidak menganggap wujudnya asas untuk kes fitnah libel dimulakan.

Berbeza dengan kes fitnah slander yang memerlukan plaintif membuktikan wujudnya fitnah, oleh kerana sifat fitnah libel adalah dalam bentuk bahan bercetak - selain daripada orang yang disaman atau penulisnya, mana-mana individu atau syarikat yang terlibat dalam penerbitan bahan tersebut akan turut sama terlibat dalam perbicaraan.

Penerbit, penjual dan juga penyelia perkhidmatan internet boleh turut sama diminta hadir ke mahkamah sebagai saksi dalam kes fitnah libel.



Hakcipta iluminasi.com (2017)