orang rorhingya rakhine arakan myanmar

Di negara Myanmar, selain daripada krisis kemanusiaan yang berlaku melibatkan etnik Rohingya - satu lagi kumpulan etnik yang kerap kali menjadi mangsa kerajaan Myanmar melibatkan orang-orang Karen.

Kumpulan pemberontak orang Karen menjadi salah satu krisis berlarutan di antara kumpulan etnik minoriti di Myanmar, selain daripada krisis lebih kecil di antara orang Kachin, Shan dan Mon dengan kerajaan. Sehingga kini orang Karen masih meneruskan pemberontakan mereka bagi menubuhkan negara mereka sendiri yang dinamakan Kawthoolei.

Tidak dapat dinafikan, penghapusan etnik yang berlaku turut sama melibatkan orang Karen. Orang Karen ditangkap, dibunuh, dipenjarakan, diseksa. Wanita mereka dijadikan pemuas nafsu anggota tentera rasmi Myanmar, Tatmadaw.

Tetapi, orang Rohingya unik sekali layanan yang mereka terima. Kenapa mereka dibezakan berbanding etnik minoriti lain yang ada di Myanmar - sedangkan boleh dikatakan kesemua kumpulan minoriti negara itumempunyai isu dengan kerajaan mereka?

Pengenalan akta kewarganegaraan Myanmar 1982

masalah pelarian rohingya apa solusinya sehingga kini

Pada tahun 1982, ketika kerajaan Myanmar masih bergelar kerajaan Burma - satu akta kewarganegaraan baru diperkenalkan di negara mereka. Pengenalan akta itu mewujudkan 2 kategori status kewarganegaraan baru kepada seluruh orang Burma, bagi memudahkan pengenalan identiti mereka.

Dua kategori yang baru selain daripada 'warganegara' adalah 'warganegara bersekutu', 'warganegara naturalisasi' selain daripada 'penduduk asing' yang tidak diiktiraf.

Kesemua status ini disediakan dokumen pengenalan diri yang berbeza setiap satu, dengan warna-warna tertentu mula dikaitkan dengan status kedudukan mereka kecuali penduduk asing.

Usaha ini merupakan salah satu langkah paling penting dalam usaha mewujudkan identiti baru 'orang Myanmar' yang akan dijadikan tonggak nasionaliti dan identiti warga mereka, diharap dapat menyatukan ideologi serta pegangan walaupun mereka datang daripada 135 etnik yang berbeza.

Tiga kategori baru yang mengasingkan Rohingya keluar

kenapa etnik kaum rohingya dihalau myanmar

Status 'warganegara bersekutu' akan diberikan kepada penduduk yang sudah tinggal di Burma namun mempunyai datuk atau nenek yang bukan warganegara Burma sebelum tahun 1823.

'Warganegara naturalisasi' pula diberikan kepada mereka yang mampu membuktikan diri sendiri atau ibu bapa mereka telah hadir dan menetap di Burma, sebelum Burma mencapai kemerdekaan pada tahun 1948.

Selain daripada kewarganegaraan penuh, bersekutu dan naturalisasi, mereka yang tidak tertakluk pada mana-mana kategori dianggap 'penduduk asing.'

Seseorang yang tinggal di Burma dan memegang status ini dianggap bukanlah seorang warga Burma sebenar, tidak dibenarkan berkhidmat dalam sektor awam, tidak bebas bergerak dan juga tidak layak memasuki pendidikan peringkat menengah.

Dalam akta yang dibentangkan, kumpulan-kumpulan etnik minoriti seperti Karen, Chin, Mon, Shan, Zerbadee dan 135 kumpulan etnik lain kesemuanya diiktiraf menjadi sebahagian daripada etnik rasmi negara Burma. Malangnya, Rohingya tidak disenaraikan.

Apa yang lebih malang, walaupun kumpulan-kumpulan etnik minoriti lain kerap kali menjalankan aktiviti pemberontakan bagi memerdekakan diri mereka, mereka tetap mengiktiraf dasar kewarganegaraan Burma yang baru diperkenalkan itu.

Secara tidak rasmi, tindakan itu dilihat seakan mempersetujui status orang Rohingya sebagai penduduk asing yang tidak ada sebarang hak kewarganegaraan.

Usaha orang Rohingya mencabar akta kewarganegaraan Myanmar

askar myanmar perang rohingya

Sebagai alasan kenapa Rohingya perlu diketepikan, kerajaan Burma menyebut bahawa orang Rohingya yang ada di Burma merupakan kumpulan pendatang yang dibawa masuk British semasa era kolonial - hanya melayakkan mereka sekurang-kurangnya mendapat status kewarganegaraan bersekutu atau naturalisasi; tanpa etnik mereka diiktiraf asalkan mereka berjaya memenuhi syarat ditetapkan.

Ini meletakkan etnik Rohingya menjadi satu-satunya kumpulan etnik di Burma membantah pengenalan akta itu. Orang Rohingya menuntut agar kewarganegaraan penuh diberikan kepada mereka disebabkan oleh hubungan mereka dengan kawasan itu sebenarnya sudah direkodkan bermula sejak abad ke 8 lagi.

Kelompok kecil masyarakat Rohingya yang bersetuju untuk menerima status warganegara itu bagaimanapun berhadapan kesukaran untuk membuktikan status mereka, berikutan kegagalan menyediakan dokumen yang dijadikan syarat.

Menyedari pelaksanaan akta itu bakal menjadikan mereka  'pendatang' di negara sendiri, orang Rohingya mula melawan agar kedudukan mereka diiktiraf sama seperti kumpulan-kumpulan etnik lain.

attaullah abu pemimpin arsa haraqah al yaqin

Bagaimanapun, kita tahu sehingga kini usaha mereka menemui jalan buntu.

Pada tahun 1989, kerajaan junta tentera Burma menukarkan nama kawasan yang diduduki oleh orang Rohingya daripada Arakan kepada Rakhine - memadam sejarah panjang empayar Arakan yang satu ketika dulu pernah menjadi antara empayar berpengaruh di kawasan tersebut.

Beberapa siri pertempuran telah pun berlaku di antara kerajaan Myanmar dengan orang Rohingya, kemuncaknya pada tahun 2012 selepas berlakunya rusuhan besar-besaran.

Hasil daripada rusuhan itu, bermula tahun 2013 wujud usaha penubuhan gerakan lebih terancang dinamakan Haraqah al-Yaqin. 

Gerakan gerila yang didakwa dibantu Pakistan dan Arab Saudi menjadikan gerakan pemberontakan masyarakat Rohingya mula lebih tersusun dan mempunyai perancangan jangka panjang.

Al-Yaqin sudah menjalankan banyak operasi sabotaj menyerang kumpulan-kumpulan tentera Myanmar, dipimpin oleh seorang pemuda kelahiran Pakistan bernama Abu Ammar Jununi. Keluarganya melarikan diri ke sana dari Arakan pada tahun 1960-an.

Hidup dalam sekatan

warga etnik rohingya minta status warganegara

Disebabkan ketiadaan status kewarganegaraan yang melindungi mereka, orang Rohingya menjadi sasaran mudah.

Tidak dilindungi oleh undang-undang serta tidak diiktiraf, menyebabkan orang Rohingya tidak dibenarkan bergerak di antara daerah dan negeri serta ke luar negara secara bebas.

Mereka perlu mendapatkan permit bagi pergerakan rentas daerah dan negeri, perlu melapor pergerakan mereka kepada ketua kampung atau wakil kerajaan selepas tiba.

Majoriti orang Rohingya disekat daripada pendidikan, hanya dibekalkan dengan pendidikan tahap rendah serta dihalang daripada meneruskan pengajian ke peringkat menengah - seterusnya tidak berpeluang memperbaiki kehidupan mereka.

Tidak dilindungi mana-mana akta membolehkan pihak majikan menjadikan orang Rohingya buruh kasar yang boleh dipaksa untuk bekerja tanpa dibayar gaji, bekerja dalam keadaan yang menyedihkan.

Salah satu tugasan utama orang Rohingya adalah pembinaan 'kampung baru' atau 'kampung contoh' yang menjadi agenda kerajaan Myanmar dalam menyusun semula dan membuka penempatan baru bagi rakyat mereka.

kanak kanak rohingya buruh paksa

Selepas campur tangan pihak antarabangsa melalui UNHCR dalam isu ini, pentadbir negeri Rakhine bersetuju untuk mengehadkan jumlah hari orang Rohingya boleh dipaksa bekerja kepada 4 hari sebulan dalam tugas-tugas melibatkan agensi kerajaan pada tahun 1994. Selain itu, mereka juga mula dibayar sebanyak RM0.25 sehari atas kerja mereka.

Sistem buruh kasar itu bagaimanapun terus kekal diamalkan sehingga kini.

Ketua kampung Rohingya akan diberikan senarai jumlah pekerja yang diperlukan dan keesokannya, trak tentera akan hadir membawa pekerja-pekerja Rohingya itu keluar bekerja dalam tempoh yang ditetapkan.

Disebabkan oleh keperluan untuk menyediakan jumlah pekerja yang mencukupi, ketua kampung etnik Rohingya tidak teragak-agak untuk mengerahkan pemuda, pemudi dan juga kanak-kanak seawal usia 5 tahun untuk bekerja, sama ada dalam sektor pertanian, pembuatan dan penyelenggaraan demi membangunkan negara yang tidak mengiktiraf kedudukan mereka.



Hakcipta iluminasi.com (2017)